NEWSLETTER - PRACA NA E-MAIL
ZMIEŃ USTAWIENIA / WYPISZ SIĘ

Co powinieneś wiedzieć na temat umowy o dzieło?

Co powinieneś wiedzieć na temat umowy o dzieło?

Nowe standardy świadczenia usług oraz rozwój poszczególnych branż zmieniają oblicze gospodarki, a w szczególności krajowego rynku pracy. W Polsce coraz większym zainteresowaniem cieszą się umowy cywilno-prawne. Stanowią je umowa zlecenie oraz umowa o dzieło. Należą one do specyficznego rodzaju umów i są regulowane przez przepisy Kodeksu Cywilnego.

Specyficzny dlatego, że chociaż dotyczą wykonania pracy to nie są umowami o pracę, nie obejmuje ich Kodeks Pracy. Co więcej – nie dotyczą ich takie pojęcia jak stosunek pracy, pracownik i pracodawca, a nawet samozatrudnienie.

Skoro więc umowa zlecenie i umowa o dzieło, mają tak niewiele wspólnego z tradycyjnymi umowami o pracę to dlaczego stały się tak popularne, jaka jest ich rola i kiedy się je stosuje?

Najprostszym wyjaśnieniem zasady działania umów cywilno-prawnych będzie wskazanie na moment, w którym danej organizacji czy przedsiębiorstwu nie zależy na powiększaniu zespołu, a co za tym idzie zatrudnianiu kolejnych pracowników, a jedynie na wykonaniu pewnych czynności lub otrzymaniu określonego tworu.

W języku formalnym umowy cywilno-prawne nazywa się także formami powierzenia pracy. Na podstawie takiego ujęcia można wysnuć logiczne wnioski – mianowicie, że w przypadku umów cywilno-prawnych wykonawca posiada większą swobodę w zakresie czasu oraz miejsca pracy, ma możliwość pod-zlecania zadań, a także posiada całkowitą decyzyjność odnośnie samego sposobu wykonania czynności.


Umowa zlecenie a umowa o dzieło


Oba rodzaje umowy cywilno-prawnej działają na podobnych zasadach, jednak znacznie różnią się istotą i obowiązującymi regułami. Umowa zlecenie, jak sama nazwa wskazuje, polega na zleceniu przez zleceniodawcę danej czynności, a konkretnie jej wykonania, przy określeniu honorarium, ramach organizacyjnych i terminie  zakończenia.

Umowa o dzieło również opiera się na wykonaniu, jednak już nie tyle czynności, co ściśle danego „dzieła”. Wykonawca odpowiada tylko i wyłącznie za efekt swojej pracy, oddany w ustalonym terminie. Dzieło może przyjmować postać zarówno materialną, jak i niematerialną. W związku z tym w formalnym ustaleniu zasadności postrzegania danego wyniku pracy jako dzieła, warto polegać na przepisach.  Ogólna definicja rozpatruje „dzieło”  w kategorii produktu lub tworu, który powstał jako rezultat wykonania jednej bądź wielu czynności. W ten sposób dochodzi się do sformułowania podstawowej różnicy pomiędzy obiema umowami. Otóż umowa zlecenie jest umową  starannego działania zleceniobiorcy, natomiast umowa o dzieło to umowa rezultatu. Innymi słowy – obie w pewnym stopniu opierają się na czynnościach, z tym że pierwsza na ich wykonywaniu, a druga na wykonaniu z określonym wcześniej efektem.


Umowa o dzieło a status bezrobotnego


Często umową o dzieło interesują się osoby zarejestrowane w urzędzie pracy i będące w trakcie poszukiwania stałego zatrudnienia lub takie, które z pewnych przyczyn nie są w stanie go podjąć, a pragną mieć dodatkowe źródło dochodu z tytułu wykonywania umowy o dzieło. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazują na obowiązek osoby zarejestrowanej jako bezrobotna do powiadomienia urzędu pracy. Kiedy? Nie tylko o sytuacji podjęcia zatrudnienia na zasadach stosunku pracy, ale także o wykonywaniu jakiejkolwiek innej czynności z tytułu której uzyskuje się dochód – nawet jeżeli jest on nieregularny w skali miesiąca, kwartału czy roku.

Umowa o dzieło traktowana jest więc jako forma pracy zarobkowej, która tym samym skutkuje utratą statusu bezrobotnego. Dodajmy, że niezgłoszenie faktu zawarcia umowy o dzieło przypisanemu doradcy w urzędzie pracy w ciągu 7 dni, grozi karą grzywny. W takim wypadku wiele osób, dla których otrzymywanie przychodu za wykonane dzieło jest sytuacją korzystniejszą niż utrzymanie statusu bezrobotnego, podejmuje decyzję o wyrejestrowaniu się z urzędu pracy. Zdarza się jednak, że jest to zbyt pochopny krok. Choć zarobki mogą być nieco wyższe, to należy pamiętać, że tracimy ubezpieczenie zdrowotne.  Umowa o dzieło a ubezpieczenie zdrowotne to odrębne kwestie, regulowane określonymi zapisami. Wskazują one jasno, że za dziełobiorcę wykonującego pracę na rzecz obcego sobie podmiotu, z którym łączy go tylko i wyłącznie umowa o dzieło, nie są odprowadzane żadne składki ubezpieczeniowe.


Umowa o dzieło a ZUS


Brak składek w przypadku umów cywilno-prawnych jest w pełni legalny, gdyż wynika z postaci samej umowy. Skoro nie wskazuje się osoby pracownika ani pracodawcy, nie zostaje nawiązany stosunek pracy, a co za tym idzie nie powstają żadne zależności pomiędzy stronami, na podstawie których można by wystosować obowiązek odprowadzenia składek.

Istnieją jednak pewne wyjątki. Pierwszy z nich może zaistnieć w sytuacji, gdy dziełobiorca zawiera umowę z własnym pracodawcą – na przykład będąc zatrudnionym pracownikiem dodatkowo wykonuje zadanie w ramach umowy o dzieło. Wtedy pracodawca jest zobowiązany do odprowadzenia składek ZUS z obu tytułów. Kolejny wyjątek, wymagający jednak pewnych predyspozycji, wynika z faktu, że umowa o dzieło nie koliduje z żadną inną formą zatrudnienia. Dzięki temu dziełobiorca, któremu zależy na składkach, może zatrudnić się w  jakiejkolwiek firmie, w minimalnym wymiarze czasu pracy i to na jej podstawie będzie poza dochodem uzyskiwać ubezpieczenie.
Pamiętajmy jednak, że jakikolwiek zamiar zmiany przepisów świadczeń w umowie o dzieło byłby ingerencją w samą jej formę. W związku z tym stworzono możliwość dobrowolnej składki ZUS. W tej sytuacji dziełobiorca samodzielnie podpisuje umowę objęcia swojej osoby ubezpieczeniem z tytułu wykonywania dzieła i zobowiązuję się do płacenia składek z własnych przychodów.


Umowa o dzieło w codziennym życiu


Umowa o dzieło, jako rodzaj umowy cywilno-prawnej, w wielu formalnych aspektach jest odmienna od umowy o pracę. Warto więc zapoznać się z prawami rządzącymi umową o dzieło, zwłaszcza w przypadku samych zainteresowanych. Oczywistym jest fakt, że umowa o dzieło posiada swoje plusy i minusy, a ocena korzyści wynikających z jej zawarcia zależy od prywatnych preferencji. Jednakże do najważniejszych zalet tego rodzaju umowy należy niewątpliwie nienormowany czas pracy, aspekt swobody organizacyjnej oraz wysokość wynagrodzenia niepomniejszonego z góry o kwotę składek. Z drugiej strony taka forma  nakłada na dziełobiorcę ryzyko pozostania bez ochrony życia i zdrowia, a także zabezpieczenia poszczególnych etapów wykonywania zadanej czynności.

Bez względu na to czy należymy do grona zwolenników, czy też przeciwników umów cywilno-prawnych, nie można zaprzeczyć, że umowa o dzieło jest  swoistym tworem, który na stałe zagościł na arenie przekształceń rynku pracy, jako substytut tradycyjnych umów o pracę. W odniesieniu do obecnego zapotrzebowania w sektorze usług to doskonała alternatywa zatrudnienia dla osób, które nie mogą podjąć stałego zatrudnienia – na przykład dla studentów, którzy są zobligowani do uczęszczania na zajęcia, czy wykłady, a potrzebują dodatkowej gotówki.

Zobacz inne porady dla pracowników

Komentarze

(brak komentarzy)
Redakcja Praca-brzeszcze.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.

PRACA W MIASTACH
Wszelkie prawa zastrzeżone. MediaBielsko.pl © 2007-2018